Helgakviða Hundingsbana I
Codex Regius manuscript
Hér hefr upp kvæði frá Helga Hundingsbana ok þeira Höðbrodds.
1. Ár var alda, þat er arar gullu,
hnigu heilög vötn af Himinfjöllum;
þá hafði Helga inn hugumstóra
Borghildr borit í Brálundi.
2. Nótt varð í bæ, nornir kómu,
þær er öðlingi aldr of skópu;
þann báðu fylki frægstan verða
ok buðlunga beztan þykkja.
3. Sneru þær af afli örlögþáttu,
þá er borgir braut í Bráluni;
þær of greiddu gullin símu
ok und mánasal miðjan festu.
4. Þær austr ok vestr enda fálu,
þar átti lofðungr land á milli;
brá nift Nera á norðrvega
einni festi, ey bað hon halda.
5. Eitt var at angri Ylfinga nið
ok þeiri meyju, er munúð fæddi;
hrafn kvað at hrafni, – sat á hám meiði
andvanr átu -: “ek veit nökkut.
6. Stendr í brynju burr Sigmundar
dægrs eins gamall, nú er dagr kominn;
hvessir augu sem hildingar,
sá er varga vinr, vit skulum teitir.”
7. Drótt þótti sá döglingr vera,
kváðu með gumnum góð ár komin;
sjalfr gekk vísi ór vígþrimu
ungum færa ítrlauk grami.
8. Gaf hann Helga nafn ok Hringstaði,
Sólfjöll, Snæfjöll ok Sigarsvöllu,
Hringstöð, Hátún ok Himinvanga,
blóðorm búinn bræðr Sinfjötla.
9. Þá nam at vaxa fyr vina brjósti
almr ítrborinn ynðis ljóma;
hann galt ok gaf gull verðungu,
sparði eigi hilmir hodd blóðrækinn.
10. Skammt lét vísi vígs at bíða;
þá er fylkir var fimmtán vetra,
ok hann harðan lét Hunding veginn
þann er lengi réð löndum ok þegnum.
11. Kvöddu síðan Sigmundar bur
auðs ok hringa Hundings synir,
því at þeir áttu jöfri at gjalda
fjárnám mikit ok föður dauða.
12. Lét-at buðlungr bótir uppi
né niðja in heldr nefgjöld fáa;
ván kvað hann mundu veðrs ins mikla
grára geira ok gremi Óðins.
13. Fara hildingar hjörstefnu til,
þeirar er lögðu at Logafjöllum;
sleit Fróða frið fjánda á milli;
fara Viðris grey valgjörn of ey.
14. Settisk vísi, þá er vegit hafði
Alf ok Eyjólf, und arasteini,
Hjörvarð ok Hávarð, Hundings sonu;
farit hafði hann allri ætt geirmímis.
15. Þá brá ljóma af Logafjöllum,
en af þeim ljómum leiftrir kómu,
— — —
hávar und hjalmum á Himinvanga,
brynjur váru þeira blóði stokknar,
en af geirum geislar stóðu.
- Frá árliga ór úlfíði
döglingr at því dísir suðrænar,
ef þær vildi heim með hildingum
þá nótt fara; þrymr var alma. - En af hesti Högna dóttir,
- líddi randa rym, – ræsi sagði:
“Hygg ek, at vér eigim aðrar sýslur
en með baugbrota bjór at drekka.
- Hefir minn faðir meyju sinni
grimmum heitit Granmars syni,
en ek hef, Helgi, Höðbrodd kveðinn
konung óneisan sem kattar son. - Þó kemr fylkir fára nátta,
nema þú hánum vísir valstefnu til
eða mey nemir frá mildingi.”
Helgi kvað:
- “Uggi eigi þú Ísungs bana;
fyrr mun dolga dynr, nema ek dauðr séak.”
Helgi kvað:
- Sendi áru allvaldr þaðan
of land ok um lög leiðar at biðja,
iðgnógan Ógnar ljóma
brögnum bjóða ok burum þeira. - “Biðið skjótliga til skipa ganga
ok ór Brandeyju búna verða.”
Þaðan beið þengill, unz þingat kómu
halir hundmargir ór Heðinseyju. - Ok þar af ströndum ór Stafnsnesi
beit her út skriðu ok búin gulli;
spurði Helgi Hjörleif at því:
“hefir þú kannaða koni óneisa?” - En ungr konungr öðrum sagði,
seint kvað at telja af Trönueyri
langhöfðuð skip und líðöndum,
þau er í Örvasund útan fóru. - “Tolf hundruð tryggra manna;
þó er í Hátúnum halfu fleira
víglið konungs; ván erum rómu.”
Helgi kvað:
26. Svá brá stýrir stafntjöldum af,
at mildinga mengi vakði,
ok döglingar dagsbrún séa
ok siklingar sneru upp við tré
vefnistingum á Varinsfirði.
27. Varð ára ymr ok járna glymr,
brast rönd við rönd, reru víkingar;
eisandi gekk und öðlingum
lofðungs floti löndum fjarri.
28. Svá var at heyra, er saman kómu
kolgu systir ok kilir langir,
sem björg eða brim brotna myndi.
29. Draga bað Helgi há segl ofar,
varð-at hrönnum höfn þingloga,
þá er ógurlig Ægis dóttir
stagstjórnmörum steypa vildi.
30. En þeim sjalfum Sigrún ofan
folkdjörf of barg ok fari þeira;
snerisk ramliga Rán ór hendi
gjalfrdýr konungs at Gnipalundi.
Helgi kvað:
31. Sat þar um aftan í Unavágum,
flaust fagrbúin fljóta knáttu;
en þeir sjalfir frá Svarinshaugi
með hermðar hug her könnuðu.
32. Frá góðborinn Goðmundr at því:
“Hverr er landreki, sá er liði stýrir
ok hann feiknalið færir at landi?”
33. Sinfjötli kvað – slöng upp við rá
rauðum skildi, rönd var ór gulli;
þar var sundvörðr, sá er svara kunni
ok við öðlinga orðum skipta –:
34. “Segðu þat í aftan, er svínum gefr
ok tíkr yðrar teygir at solli,
at sé Ylfingar austan komnir
gunnar gjarnir fyr Gnipalundi.
35. Þar mun Höðbroddr Helga finna
flugtrauðan gram í flota miðjum,
sá er oft hefir örnu sadda,
meðan þú á kvernum kystir þýjar.”
Guðmundr kvað:
36. “Fátt mantu, fylkir, fornra spjalla,
er þú öðlingum ósönnu bregðr;
þú hefir etnar ulfa krásir
ok bræðr þínum at bana orðit,
oft sár sogin með svölum munni,
hefr í hreysi hvarleiðr skriðit.”
Sinfjötli kvað:
37. “Þú vart völva í Varinseyju,
skollvís kona, bartu skrök saman;
kvaztu engi mann eiga vilja,
segg brynjaðan, nema Sinfjötla.
38. Þú vart, in skæða, skass, valkyrja,
ötul, ámátlig at Alföður;
mundu einherjar allir berjask,
svevís kona, of sakar þínar.
39. Níu áttu vit á nesi Ságu
ulfa alna, ek var einn faðir þeira.”
Guðmundr kvað:
40. “Faðir var-at-tu fenrisulfa
öllum ellri, svá at ek muna,
síz þik geldu fyr Gnipalundi
þursa meyjar á Þórsnesi.
Guðmundr kvað:
41. Stjúpr vartu Siggeirs, látt und stöðum heima,
vargljóðum vanr á viðum úti;
kómu þér ógögn öll at hendi,
þá er bræðr þínum brjóst raufaðir;
gerðir þik frægjan af firinverkum.”
Sinfjötli kvað:
42. “Þú vart brúðr Grana á Brávelli,
gullbitluð vart gör til rásar;
hafða ek þér móðri marg skeið riðit
svangri und söðli, simul, forbergis.”
Guðmundr kvað:
43. “Sveinn þóttir þú siðlauss vera,
þá er þú Gullnis geitr molkaðir,
en í annat sinn Imðar dóttir
tötrughypja.
Vill þú tölu lengri?”
Sinfjötli kvað:
44. “Fyrr vilda ek at Frekasteini
hrafna seðja á hræum þínum
en tíkr yðrar teygja at solli
eða gefa göltum;
deili gröm við þik.”
Helgi kvað:
45. “Væri ykkr, Sinfjötli, Sæmra miklu
gunni at heyja ok glaða örnu,
en sé ónýtum orðum at bregðask,
þótt hringbrotar heiftir deili.
Helgi kvað:
46. Þykkja-t mér góðir Granmars synir,
þó dugir siklingum satt at mæla;
þeir hafa markat á Móinsheimum,
at hug hafa hjörum at bregða.”
47. Þeir af ríki renna létu
Svipuð ok Sveggjuð Sólheima til
dala döggótta, dökkvar hlíðir;
skalf Mistar marr hvar er megir fóru.
48. Mættu þeir tyggja í túnhliði,
sögðu stríðliga stilli kómu;
úti stóð Höðbroddr hjalmi faldinn,
hugði hann jóreið ættar sinnar:
“Hví er hermðar litr á Hniflungum?”
Guðmundr kvað:
49. “Snúask hér at sandi snævgir kjólar,
rakka-hirtir ok ráar langar,
skildir margir, skafnar árar,
göfugt lið gylfa, glaðir Ylfingar.
50. Ganga fimmtán folk upp á land,
þó er í Sogn út sjau þúsundir;
liggja hér í grindum fyr Gnipalundi
brimdýr blásvört ok búin gulli;
þar er miklu mest mengi þeira;
mun-a nú Helgi hjörþing dvala.”
Höðbroddr kvað:
51. “Renni rökn bitluð til Reginþinga,
en Sporvitnir at Sparinsheiði,
Mélnir ok Mýlnir til Myrkviðar;
látið engi mann eftir sitja,
þeira er benlogum bregða kunni.
52. Bjóðið ér Högna ok Hrings sonum,
Atla ok Yngva, Alf inum gamla,
þeir ró gjarnir gunni at heyja;
látum Völsunga viðrnám fáa.”
53. Svipr einn var þat, er saman kómu
fölvir oddar at Frekasteini;
ey var Helgi Hundings bani
fyrstr í fólki, þar er firar börðusk,
æstr á ímu, alltrauðr flugar;
sá hafði hilmir hart móðakarn.
54. Kómu þar ór himni hjalmvítr ofan,
– óx geira gnýr, – þær er grami hlífðu;
þá kvað þat Sigrún, sárvitr fluga
– át hálu skær af hugins barri -:
55. “Heill skaltu, vísi, virða njóta,
áttstafr Yngva, ok una lífi,
er þú fellt hefir inn flugartrauða
jöfur, þann er olli ægis dauða.
56. Ok þér, buðlungr, samir bæði vel
rauðir baugar ok in ríkja mær;
heill skaltu, buðlungr, bæði njóta
Högna dóttur ok Hringstaða, sigrs ok landa.
Þá er sókn lokit.